Motorprobleempjes
Helemaal naar het veld gesjouwd. Alles in elkaar geschroefd, afgetankt, en… wil zij niet starten! GMPFSTFPP! Nog steeds niet starten. Zit je daar op de grond te knoeien met die vettige zooi, koude handen, en als je omhoog kijkt zie je de grijnzende gezichten van je clubgenoten. 
Ach, lukt het niet? Nee, ik zit hier voor mijn lol te klote met m’n knieën in de modder, nou goed! Is ook niet leuk. Maar sommige vliegers overdrijven een beetje. Stellen het niet kunnen aankrijgen van een motor zo’n beetje gelijk aan impotentie. En dat is toch wel vergezocht. De enige overeenkomst is misschien dat hoe kwaaier je wordt des te minder het lukt.
Hier wat tips. Wellicht zit er iets tussen waar je nog nooit aan gedacht had. Voor de rest heb je nog wat “fingerspitzengefuhl” nodig. Wat dat betreft zijn motoren net als vrouwen. Als je weet hoe je ze behandelen moet, beginnen ze vanzelf te spinnen.
Verzopen. Prop wil niet ronddraaien. Cilinder vol met brandstof. Niet uit alle macht doordraaien! Of je moet van kromme drijfstangen en andere ontzette onderdelen houden. Hou de motor met de uitlaat naar beneden en laat beweeg wat met de prop. De overtollige brandstof loopt er dan vanzelf uit. Soms lukt dat niet. Draai dan eerst je gloeiplug eraf en probeer nog eens.
Is iedere keer dat je de motor start de zaak op voorhand al verzopen, kijk dan eens naar de positie van de tank. Het brandstofniveau moet ongeveer gelijk liggen met de carburateur. Ligt het te hoog, dan heb je kans dat als jij lekker koffie zit te drinken, ondertussen je hele motor volloopt met brandstof. Te laag niveau is niet zo erg, zeker niet als het gaat om een viertaktmotor want die kunnen prima zuigen. Het is alleen niet zo aan te bevelen omdat de motor dan te rijk gaat lopen als je op zijn kop vliegt. Dus gewoon bovenkant tank ter hoogte van je carburateur.
Soms wil de motor niet starten omdat de brandstoftoevoer niet op gang komt. Als je het toevoerslangetje naar de carburateur kunt zien zitten, kijk dan of de brandstof richting motor stroomt als je de prop ronddraait. Is dat niet het geval, dan zit wellicht de carburateur verstopt. Draai dan de mengselschroef eruit en maak schoon. Kijk dan ook gelijk of het O-ringetje dat eromheen zit nog heel is. Vooral als je een tijd niet gevlogen hebt, dan kan er nogal wat prut achtergebleven zijn waardoor de brandstof tegengehouden wordt.
Soms start de motor en slaat gelijk weer af. Roep dan niet “aan mijn carburateur kan het niet liggen!” Dat is soms te vroeg geroepen. Het kan namelijk zijn dat de carburateur (volkomen) verstopt zit en een beetje brandstof uit de tank via de uitlaat naar de motor terugloopt, dan wil zij best draaien. Maar vaak in de verkeerde richting.
Soms forceert men de brandstoftoevoer. Soms door een vinger op de luchttoevoer te houden, soms door een vinger op de uitlaat te houden. Sommige mensen spuiten ook een beetje brandstof in de carburateur via de gasklep. Als de motor eenmaal loopt hopen ze dat de brandstoftoevoer vanzelf goed opgang komt. Hoort allemaal wat meer thuis bij het fingerspitzengefuhl.
‘s Winters is het moeilijker om een motor aan de praat te krijgen. Belangrijk is het dan om een goede startaccu te hebben. Tijdens het gloeien in de kou loop je kans dat de spanning van de accu teveel in elkaar zakt en de gloeiplug niet op temperatuur komt. En je raad het al, net als bij vrouwen, dan wil de motor echt niet lopen. Hoe groter in omvang je accu, des te beter het gaat.
Met die kou wil een startmotor ook wel helpen. Echter, controleer altijd of de cilinder niet vol brandstof zit alvorens de startmotor op de prop te zetten. Want dat zou de motor kunnen ontzetten. Dus eerst even met de vingertjes de prop een paar slagen ronddraaien. Plug aansluiten en startmotor erop.
Verdenk je soms de kabel van de gloeiplug van het maken van slecht contact? Of dat de gloeiplug misschien doorgebrand is? Monteer dan eens een kompasje bij de bedrading. Sla één van de twee draden een keer om het kompasje (eventueel ook de andere, maar dan in tegengestelde richting) en je ziet aan de uitslag van het kompasje dat er stroom loopt, en dus dat de plug zal gloeien!
Sommige vliegers monteren de motor op zijn kop. Men zegt dat de motor dan beter loopt. In ieder geval loopt de overtollige brandstof de uitlaat uit als zij verzopen is. Dat is een voordeel. Maar een nadeel is wel dat de motor vaak iets onder het vliegtuig uitsteekt en daardoor beschadigd kan raken als de landing niet helemaal lukt.
De “klunk” verdient ook de aandacht. Die moet vrij van de achterwand van de tank liggen. Anders is zij beperkt in haar beweging. Het slangetje naar de klunk moet soepel genoeg zijn en ook niet te dun. De klunk moet vanzelf op de bodem blijven liggen. Als je een stotterende motor hebt bij opstijgen of vlak na het landen, dan zou het kunnen zijn dat de klunk af en toe wat lucht schept. Dat is niet verwonderlijk, want het is flink woelig in zo’n tank. Een viltklunk is dan een goede oplossing. Te koop bij de betere modelbouwzaak. Zelf zweer ik bij viltklunken.
Als je motor afslaat moet je (als het mogelijk is) altijd gelijk even kijken of er luchtbellen in de toevoer zitten. Makkelijk te controleren en belangrijk voor je diagnose.
Dan heb je nog het gedoe over te rijk of te arm mengsel. Draai je de mengselschroef langzaam dicht, dan begint de motor steeds armer te lopen. Een te arm lopende motor reageert snel op de gashandel, maar wanneer je gas geeft houdt ze daarna ineens in. Dat is anders bij een te rijk lopende motor. Die pruttelt en rookt en reageert lui als je gas geeft. Als je haar erg rijk laat lopen houdt zij ook in als je gas geeft en verzuipt helemaal. Niet moeilijk te onthouden. Is ook hetzelfde als bij vrouwen. Geef ze weinig aandacht en ze rennen voor je, geef ze te veel en ze worden lui.
Mengselschroef afstellen bij volgas. Je draait de schroef langzaam wat dichter totdat de motor ineens gaat inhouden. Draai daarna de schroef nog een beetje terug. Klaar. Trouwens, bij stationair toerental kun je het mengsel nog een beetje bijstellen met de stationairschroef.
Na het afstellen wordt het vliegtuig met volgas achterover gehouden. Als je nu de motor toch nog te arm hebt afgesteld dan zal zij inhouden of afslaan. Dat komt omdat de tank bij het achterover houden een stuk onder de carburateur komt waardoor de motor meer moeite heeft om de brandstof aan te zuigen en dus wat armer gaat lopen. Deze test is héél belangrijk. Of wil je die test zich automatisch laten voltrekken op het moment dat je vliegtuig het luchtruim kiest?
